เลือกบทความได้ที่นี้

มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย

Dhammakaya Open University California ,USA

" อัตตา "

โดยสภาวธรรมชาติ ของปุถุชนอันมีมาแต่การเกิด ย่อมยึดมั่นมองเห็นชีวิต ซึ่งก็คือขันธ์ ๕ ว่าขันธ์ใดขันธ์หนึ่ง หรือทั้งหมด ว่าเป็นอัตตาคือตัวตนหรือเป็นของตัวของตนอย่างแท้จริง

คอร์สออนไลน์

ความเข้าใจผิดว่ามีอัตตา

การเชื่อว่าตัวตนเป็นของตน ที่มีมาแต่กำเนิดโดยไม่รู้ตัว อีกทั้งเพราะว่า สามารถกระทำ(กรรม)ต่างๆ ทางกาย วาจา ใจ ต่างๆได้ดังประสงค์  ดังนั้นจึงแอบเกิดหลงเข้าใจไปโดยไม่รู้ตัวว่า ชีวิตจึงย่อมเป็นของเรา เป็นของตัวตน หรืออยู่ในอำนาจตน,  แต่แท้จริงเป็นเพียงสังขารขันธ์ ที่ไปปรุงแต่งจิตให้เกิดสัญเจตนาให้เกิดการกระทำ อนึ่งพึงระลึกเข้าใจด้วยว่า ความเชื่อ,ความคิดเห็นในเรื่องอัตตาดังนี้ มีทั้งที่เกิดขึ้นและเป็นไปอย่างรู้ตัวด้วยเข้าใจผิด และเป็นไปในลักษณะนอนเนื่องอยู่ในจิต มีความเชื่อหรือทิฏฐินี้อยู่แต่ไม่รู้ตัว  แต่พร้อมที่จะเกิดขึ้นมาหรือพลุ่งพล่านขึ้นมาซึมซ่านย้อมจิตเมื่อประสบกับอารมณ์ต่างๆ จึงเป็นไปในลักษณะเดียวหรืออันเดียวกับอาสวะกิเลสนั่นเอง จึงเป็นไปด้วยอวิชชาเช่นกัน คือ เกิดขึ้นและเป็นไปเช่นอาสวะกิเลสด้วยความไม่รู้ อีกด้วย

        

โยนิโสมนสิการหรือพิจารณาอัตตาในขันธ์ ๕ เพื่อละอัตตาในสักกายทิฏฐิ

        สักกายทิฏฐิ คือ ความคิด ความเห็น ความเชื่อ ความเข้าใจว่า ร่างกาย, หรือว่าส่วนหนึ่งส่วนใดของขันธ์ ๕, หรือแม้แต่ชีวิตคือขันธ์ทั้ง ๕ ว่าเป็นบุคคล เรา เขา มาสร้างความรู้สึกว่าเป็นของเรา นี่ของเรา  จัดเป็นสังโยชน์ข้อแรกของธรรมหรือสิ่งที่มัดสัตว์ไว้ให้อยู่กับกองทุกข์ ไม่ให้ดิ้นหลุดไปได้,  ครานี้จึงเป็นการจำแนกแตกธรรมกันเรื่องอัตตา ที่มีสภาวะตรงข้ามหรือขัดแย้งหรือเป็นปฏิปักษ์กับอนัตตา ว่าอัตตามีความหมายเยี่ยงไรกันแน่  พระบรมศาสดาจึงกล่าวแย้งว่า ธรรมทั้งหลายเป็นอนัตตา  โดยเฉพาะจะกล่าวเน้นในสิ่งที่มีความเชื่อความเข้าใจความยึดถือใกล้ตัวที่สุด และรุนแรงที่สุด คือ ชีวิตหรือตัวตน หรือ ขันธ์ ๕ ที่ย่อมครอบคลุมแม้รูปขันธ์หรือกองร่างกายด้วย เพื่อการบรรเทาหรือลดละในสักกายทิฏฐิ

การพิจารณา

        ควรอ่านพิจารณาเรื่องอัตตานี้ โดยแยบคาย  เวลาพิจารณาต้องพิจารณาหลายๆครั้ง เนื่องจากความซับซ้อน ซ่อนเงื่อนไขด้วยมายาของจิต จึงหักมุม เพราะซ่อนความรู้ที่ตรงข้ามกับความคิดความเห็นเดิมๆ หรือความเข้าใจทั่วๆไปทางโลกที่มีอยู่เดิมๆแต่ไม่รู้ตัว  จึงทำให้ถ้าแลดูเผินๆ ในข้อธรรมที่จักกล่าวต่อไปเหมือนไร้สาระไม่มีแก่นสาร หรือเหมือนดังน้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง,  แต่กาลกลับไม่เป็นไปเช่นนั้นเพราะถ้าพิจารณโดยแยบคายหลายๆ ครั้ง ด้วยความเพียร ย่อมบังเกิดธรรมสามัคคีได้เป็นอัศจรรย์,  จึงเป็นเรื่องที่พระองค์ท่านทรงตรัสสอนอยู่เนืองๆเป็นอเนกในพระไตรปิฏกว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ล้วนไม่ใช่ตัวตน จึงไม่ใช่ของตน ไม่ใช่เป็นตน ไม่ใช่อัตตาตัวตน

        คำว่าอัตตา หรือ ตัวตน หรือ ของตน หรือ อาตมันในลัทธิพราหมณ์ ล้วนมีความหมายเดียวกัน  เป็นลัทธิหรือสภาวะของความเชื่อความเข้าใจที่เกิดมาช้านาน หรือเป็นสภาวธรรมของมนุษย์อย่างหนึ่ง ที่เกิดขึ้นมา แต่อวิชชา ความไม่รู้ อันเนื่องมาจากความกลัว กลัวความสูญ หรือดับสูญไป อันเป็นสภาวธรรมหรือสัญชาตญาณของสัตว์ทั้งปวงประการหนึ่ง  ตลอดจนการแฝงเข้ามาในขณะดำเนินชีวิต ซึ่งเกิดขึ้นและเป็นไปด้วยอวิชชาและโดยไม่รู้ตัว

ชมรมประสานงาน DOU

ตู้ ป.ณ. 69 ปณจ. คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120

โทร. 093-0757997, 095-5191911

อีเมล์ :  info@dou.us  (สำหรับประเทศไทย)

อีเมล์ :  jp-dou@dou.us  (สำหรับประเทศอื่น)

line ID : @dou-us

DOU Liaison Office (Thailand)

P.O.Box 69 Khlong Luang, Pathumthani,

12120 Thailand

contact Undergraduate School

Tel. +(66-9) 30757997, +(66-9) 55191911

Email : info@dou.us, english@dou.us

DOU ปริญญาโท

โทรศัพท์ : 086-326-3857

อีเมล์ : doumaster@dou.us

Contact Graduate School

Tel. +(66-9) 58714925  

Email : doumaster@dou.us